رشيد الدين فضل الله همدانى
پيشگفتار 16
جامع التواريخ ( تاريخ افرنج و پايان قياصره ) ( فارسى )
- . « س » را در بسيار جايها با سه نقطه زير « س » مىآورد : سپاره 671 b ؛ دست 671 b ؛ رسد 676 a ؛ بيست 677 a . - . « گ » را « ك » مىنويسد : كرفت 671 b ؛ مرتفع كشت 671 b ؛ كويند 671 b ؛ آب كرم 674 a ؛ فرنكان 671 a ؛ انكور 671 a . - . « باب مندو » تصحيف « ماپ موندو » است : به معنى نقشهء جهان » ! * در اين بخش تاريخ افرنج و شرح زندگانى پاپان و قياصره كوششى به كار داشتم . نخست بر مبناى دو نسخهء اساس « ا » و نسخهء « تو » متن را استنساخ كردم و به تصحيح آن پرداختم . از ترجمهء آلمانى دانشمند مأسوف عليه كارليان براى شناخت و بازخوانى نامها برپايهء آوانگارى آن فقيد بهرهء فراوان برگرفتم ؛ به دو دايرة المعارف ايتاليايى آباى كليسا به يارى دختر و دامادم مراجعه كردم و جدولهايى از سالهاى زندگانى پاپان مدوّن ساختم كه به جاى خود عرضه مىشود ؛ سپس نسخهء مضبوط تواريخ العالم را ، كه خوشبختانه بازش يافتم ؛ و نيز نسخهء سليمانيه - داماد ابراهيم پاشا - را از آغاز تا پايان با متن دوباره سنجيدم و دگرسانيهاى نسخه بدلها را بر شرح نسخه بدلها درافزودم . تاريخ فرنگ نيز همچون تاريخ اقوام اغوز فاقد ترجمهء تازى است . * * * بايسته مىدانم از جناب آقاى اكبر ايرانى مديرعامل نشر ميراث مكتوب و همكاران گرامى ايشان كه از ياوريهاى ضرورى دريغ نورزيدند سپاسگزارى كنم . از همسرم شكوه بانو ادارهچى گيلانى كه در كار بازخوانى متن و بازبينى نمونههاى چاپى - كه همواره موجب دغدغهء خاطر است - اهتمامى به كار داشتند ، و نيز از خانم سيما ادارهچى گيلانى در كار حروفچينى امتنان دارم .